Liên minh châu Âu yêu cầu Antigua & Barbuda, Dominica, Grenada, St. Kitts & Nevis và St. Lucia chấm dứt hoàn toàn chương trình Đầu tư nhận Quốc tịch trước ngày 01/06/2028. Nếu không tuân thủ, công dân của các quốc gia này có thể mất quyền miễn thị thực khi nhập cảnh vào khu vực Schengen.
EU đưa ra thời hạn đóng cửa chương trình CBI
Liên minh châu Âu (EU) đã yêu cầu 5 quốc gia Caribe gồm Antigua & Barbuda, Dominica, Grenada, St. Kitts & Nevis và St. Lucia chấm dứt hoàn toàn chương trình Đầu tư nhận Quốc tịch – Citizenship by Investment (CBI) trước ngày 01/06/2028.
Theo yêu cầu của EU, nếu các quốc gia này không đóng cửa chương trình CBI đúng thời hạn, công dân mang hộ chiếu của các nước liên quan sẽ đứng trước nguy cơ bị tước quyền miễn thị thực vào khu vực Schengen.
Yêu cầu trên đặt các quốc gia Đông Caribe trước áp lực lớn trong việc cân bằng giữa quyền tiếp cận miễn thị thực châu Âu và nguồn thu ngân sách từ chương trình đầu tư quốc tịch.
Vì sao EU yêu cầu chấm dứt chương trình đầu tư quốc tịch Caribe?
Yêu cầu của EU được đưa ra trên cơ sở Cơ chế Đình chỉ Thị thực sửa đổi, có hiệu lực từ ngày 31/12/2025. Theo quy định mới, việc một quốc gia vận hành chương trình cấp quốc tịch thông qua đầu tư có thể được xem là một rủi ro an ninh và trở thành cơ sở độc lập để EU đình chỉ quyền miễn thị thực.
Điều này có nghĩa EU có thể áp dụng biện pháp đình chỉ ngay cả khi quốc gia vận hành chương trình cho rằng quy trình xét duyệt và thẩm định hồ sơ đã được quản lý chặt chẽ.
EU cho rằng các chương trình đầu tư quốc tịch có thể trở thành “cửa sau”, cho phép một số cá nhân tiếp cận khu vực Schengen mà không phải trải qua đầy đủ các bước kiểm tra an ninh biên giới như trong quy trình xin thị thực thông thường.
Các biện pháp khẩn cấp và lộ trình tiến tới đóng cửa hoàn toàn trước tháng 06/2028
Mặc dù thời hạn cuối cùng để khai tử hoàn toàn các chương trình CBI là ngày 01/06/2028, EU đồng thời yêu cầu 5 quốc gia Caribe phải ngay lập tức triển khai các biện pháp siết chặt kiểm soát an ninh trước tháng 09/2026.
Cụ thể, các yêu cầu trước mắt bao gồm:
-
Nâng cấp quy trình thẩm định lý lịch ngặt nghèo hơn đối với người nộp hồ sơ đầu tư quốc tịch
-
Cấm hoàn toàn các cá nhân đang nằm trong danh sách trừng phạt của EU tham gia chương trình CBI
Khoảng thời gian từ tháng 09/2026 đến tháng 06/2028 sẽ đóng vai trò là giai đoạn chuyển tiếp. Trong thời gian này, các quốc gia liên quan vừa phải thực thi nghiêm ngặt các tiêu chuẩn kiểm soát mới, vừa phải chuẩn bị các phương án để chính thức chấm dứt vĩnh viễn chương trình đầu tư nhận quốc tịch khi thời hạn chót năm 2028 chính thức gõ cửa.
Nguồn thu CBI có vai trò quan trọng đối với kinh tế Đông Caribe
Doanh thu từ chương trình đầu tư quốc tịch hiện là một nguồn lực tài chính quan trọng đối với nhiều quốc gia Đông Caribe.
Tại Dominica, doanh thu từ CBI chiếm khoảng 37% GDP trong năm tài chính 2022–2023. Nguồn vốn này được sử dụng để tài trợ cho các dự án bệnh viện, cơ sở hạ tầng và các chương trình tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Các chuyên gia cảnh báo rằng việc chấm dứt đột ngột nguồn thu từ chương trình CBI có thể gây tác động lớn đến ngân sách công và đẩy nền kinh tế của 5 quốc gia vào tình trạng suy thoái nghiêm trọng.
Do đó, yêu cầu của EU không chỉ liên quan đến chính sách thị thực và an ninh biên giới mà còn tạo ra thách thức kinh tế đáng kể đối với các quốc gia đang phụ thuộc nhiều vào nguồn thu từ đầu tư quốc tịch.
Tại hội nghị ngày 10/07/2026, các lãnh đạo Caribe khẳng định CBI là nguồn lực kinh tế quan trọng và quyết định cử phái đoàn cấp cao đến Brussels để đàm phán với EU về tương lai chương trình và phương án tài chính thay thế.
Song song đó, 5 quốc gia đã thành lập Cơ quan Quản lý Quốc tịch theo Đầu tư Đông Caribe (ECCIRA) và áp dụng mức đầu tư tối thiểu 200.000 USD nhằm tăng cường giám sát, minh bạch và hạn chế cạnh tranh hạ giá.
Trước đó, EU từng đình chỉ quyền miễn thị thực Schengen của Vanuatu vào tháng 02/2023 và chuyển thành cấm vĩnh viễn trong năm 2024 do các lo ngại liên quan đến chương trình CBI.
