Mỹ đang xem xét đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa từ Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này. Đáng chú ý, riêng với mặt hàng gạo, một số ý kiến tại Mỹ cho rằng mức thuế này vẫn chưa đủ và đề nghị áp mức cao hơn đối với các quốc gia xuất khẩu lớn, trong đó có Việt Nam.
Thuế 12,5% vẫn chưa phải mức cuối cùng
Đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa Việt Nam hiện chưa được ban hành chính thức. Văn phòng Đại diện Thương mại Hoa Kỳ (USTR) vẫn đang trong quá trình lấy ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và các bên liên quan trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
Theo nội dung được đề cập, chính sách thuế xuất khẩu sang Mỹ có thể liên quan đến các nền kinh tế chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Mỹ trong việc kiểm soát hàng hóa có yếu tố lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng.
Trong nhóm các đề xuất mới, Việt Nam có thể nằm trong diện bị áp thuế bổ sung 12,5%. Tuy nhiên, đây vẫn là nội dung đang được xem xét, chưa phải chính sách có hiệu lực. Các chi tiết về phạm vi áp dụng, danh mục hàng hóa cụ thể và thời điểm triển khai vẫn cần chờ quyết định cuối cùng từ phía Mỹ.
Gạo Việt Nam có thể chịu mức thuế cao hơn
Điểm đáng chú ý là với mặt hàng gạo, Hiệp hội Lúa gạo Mỹ cho rằng mức thuế 12,5% vẫn chưa đủ mạnh. Tổ chức này đề nghị Mỹ áp dụng mức thuế cao hơn đối với gạo nhập khẩu từ các quốc gia xuất khẩu lớn như Ấn Độ, Thái Lan, Việt Nam và Pakistan.
Đây là diễn biến đáng quan tâm bởi gạo là một trong những mặt hàng nông sản xuất khẩu quan trọng của Việt Nam. Trong những năm gần đây, gạo Việt Nam đã hiện diện tại nhiều thị trường lớn, trong đó có Mỹ, và đóng góp đáng kể vào kim ngạch xuất khẩu nông sản.
Thông tin về khả năng áp thuế cao hơn xuất hiện trong bối cảnh ngành gạo Việt Nam đang chịu áp lực từ diễn biến giá xuất khẩu. Tính đến giữa tháng 3/2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,74 triệu tấn gạo, thu về hơn 826 triệu USD. Dù sản lượng xuất khẩu tăng so với cùng kỳ, kim ngạch và giá xuất khẩu bình quân lại giảm.
Nếu các đề xuất thuế mới được thông qua, mặt hàng gạo Việt Nam có thể chịu thêm sức ép tại thị trường Mỹ, bên cạnh những khó khăn sẵn có từ giá bán và cạnh tranh quốc tế.
Nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực cũng được nhắc đến
Không chỉ riêng gạo, đề xuất thuế bổ sung của Mỹ còn có thể liên quan đến nhiều nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Các ngành được nhắc đến gồm dệt may, da giày, gỗ và nội thất, điện tử, thủy sản cùng một số sản phẩm nông nghiệp.
Đây đều là những lĩnh vực có kim ngạch xuất khẩu lớn và đang có sự hiện diện đáng kể tại thị trường Mỹ. Vì vậy, thông tin về đề xuất thay đổi chính sách thuế đang nhận được sự quan tâm lớn từ các doanh nghiệp sản xuất, thương mại và xuất nhập khẩu.
Mỹ hiện là một trong những thị trường xuất khẩu quan trọng nhất của Việt Nam. Nhiều nhóm hàng Việt Nam đã tham gia sâu vào chuỗi cung ứng tại thị trường này. Do đó, bất kỳ thay đổi nào liên quan đến thuế quan, quy định nhập khẩu hay tiêu chuẩn chuỗi cung ứng đều có thể tác động đến hoạt động của doanh nghiệp.
Yêu cầu về chuỗi cung ứng ngày càng được siết chặt
Bên cạnh câu chuyện thuế quan, đề xuất này còn gắn với các yêu cầu về chuỗi cung ứng. Những yếu tố được nhắc đến gồm truy xuất nguồn gốc, điều kiện lao động, minh bạch trong sản xuất và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn thương mại khi hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ.
Các yêu cầu này đang ngày càng được chú trọng trong thương mại quốc tế, đặc biệt với những nhóm hàng có quy mô xuất khẩu lớn. Vì vậy, câu chuyện thuế xuất khẩu sang Mỹ không chỉ dừng ở mức thuế, mà còn liên quan đến khả năng tuân thủ của doanh nghiệp trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Với các doanh nghiệp Việt Nam, việc theo dõi diễn biến từ USTR, rà soát hồ sơ nguồn gốc hàng hóa, minh bạch quy trình sản xuất và đáp ứng các tiêu chuẩn lao động sẽ trở nên quan trọng hơn nếu đề xuất thuế mới tiếp tục được thúc đẩy.
Doanh nghiệp tiếp tục chờ quyết định chính thức
Đến thời điểm hiện tại, đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% với hàng hóa Việt Nam vẫn chưa phải chính sách có hiệu lực. Riêng với mặt hàng gạo, việc một số ý kiến tại Mỹ đề nghị áp mức thuế cao hơn cho thấy rủi ro chính sách vẫn còn cần được theo dõi sát.
Các thông tin liên quan đến phạm vi áp dụng, danh mục hàng hóa, mức thuế cụ thể và thời gian triển khai sẽ phụ thuộc vào quyết định cuối cùng của phía Mỹ sau quá trình lấy ý kiến.
Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp xuất khẩu sang Mỹ cần tiếp tục cập nhật thông tin, chuẩn bị phương án ứng phó và chủ động rà soát chuỗi cung ứng. Đây sẽ là yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro nếu các thay đổi về chính sách thuế và nhập khẩu được Mỹ thông qua trong thời gian tới.