Thượng nghị sĩ Đảng Cộng hòa Bernie Moreno vừa chính thức đệ trình Đạo luật Công dân Độc quyền 2025 (Exclusive Citizenship Act of 2025) gây chấn động cộng đồng người Mỹ mang hai quốc tịch, báo hiệu sự thay đổi lớn trong chính sách nhập cư của Mỹ dưới thời Quốc hội khóa 119. Dưới đây là các điểm cốt lõi nhà đầu tư cần biết về dự luật này, có phải Mỹ đề xuất xóa bỏ song tịch?
Mỹ đề xuất xóa bỏ song tịch?
Hiện tại luật pháp Mỹ không yêu cầu công dân phải chọn giữa quốc tịch Mỹ và quốc tịch nước ngoài. Tuy nhiên, nếu Dự luật của Thượng nghị sĩ Moreno được thông qua, quy tắc này sẽ thay đổi. Khác với sự linh hoạt trước đây, dự luật mới áp dụng nguyên tắc cực kỳ cứng rắn, cụ thể:
- Công dân Mỹ có song tịch sẽ có một năm kể từ ngày Dự luật có hiệu lực để chính thức từ bỏ quốc tịch nước ngoài hoặc từ bỏ quốc tịch Mỹ.
- Bất kỳ ai không tuân thủ trong vòng một năm sẽ tự động mất quốc tịch Mỹ. Những người này sẽ bị ghi nhận là phi công dân và được xử lý theo luật nhập cư như người nước ngoài.
- Dự luật cũng sẽ cấm công dân Mỹ nhập quốc tịch nước ngoài trong tương lai mà không từ bỏ quốc tịch Mỹ trước đó.
- Bộ Ngoại giao và Bộ An ninh Nội địa (DHS) sẽ có trách nhiệm thiết lập các hệ thống để theo dõi những người có song tịch.
Dự luật này được đưa ra trong bối cảnh Đảng Cộng hòa đang tập trung mạnh mẽ vào các vấn đề nhập cư và quy tắc công dân tại Mỹ. Ông Moreno, một người nhập cư đã từ bỏ quốc tịch Colombia, nhấn mạnh rằng công dân Mỹ là một vinh dự và đặc quyền, và “nếu bạn muốn là người Mỹ, đó là tất cả hoặc không là gì cả. Đã đến lúc chấm dứt song tịch vĩnh viễn”. Dự luật cho rằng tình trạng song tịch có thể tạo ra “xung đột lợi ích và lòng trung thành bị chia rẽ.”
Tác động dự luật
Hoa Kỳ vốn được xem là điểm đến của nhân tài toàn cầu, tuy nhiên dự luật này có thể tạo ra rào cản đáng kể:
- Ảnh hưởng đến cộng đồng người Việt: Việt Nam hiện nằm trong nhóm 3 quốc gia có tỷ lệ nhập tịch Hoa Kỳ cao nhất (4,1%), chỉ sau Mexico và Ấn Độ. Việc thay đổi chính sách sẽ tác động trực tiếp đến đội ngũ chuyên gia, kỹ sư công nghệ gốc Việt đang làm việc tại Mỹ.
- Nguy cơ chảy máu chất xám: Đứng trước áp lực lựa chọn, nhiều nhân sự chất lượng cao có thể từ chối nhập tịch hoặc rời bỏ Hoa Kỳ để bảo toàn quyền lợi và tài sản tại quốc gia gốc.
- Thách thức quản trị doanh nghiệp: Đối với các tập đoàn đa quốc gia, việc nhân sự cấp cao (C-level) sở hữu song tịch là yếu tố quan trọng để tối ưu hóa việc đi lại và quản lý đầu tư. Dự luật này sẽ gây khó khăn cho sự luân chuyển nhân sự toàn cầu.
Cần lưu ý rằng, văn bản này hiện mới dừng lại ở cấp độ Dự thảo Luật. Khả năng dự luật được thông qua là không cao do vấp phải các tiền lệ pháp lý vững chắc. Từ những năm 1950, Tòa án Tối cao Mỹ đã giữ quan điểm bảo vệ tình trạng song tịch. Đồng thời, để trở thành luật chính thức, dự thảo cần vượt qua sự thẩm định khắt khe của cả Thượng viện và Hạ viện, nơi các tranh luận về tính hợp hiến sẽ là trở ngại lớn.
Dù khả năng thành luật ngay lập tức là thấp, nhưng việc dự luật này xuất hiện cho thấy chính sách nhập cư của Mỹ đang trở nên khó lường hơn. Các nhà đầu tư đang sở hữu song tịch nên bắt đầu rà soát lại cấu trúc tài sản của mình và theo dõi sát sao các diễn biến chính trị tiếp theo. Sự chuẩn bị sớm không bao giờ là thừa.
Nguồn: Tổng hợp và phân tích từ Dự thảo Exclusive Citizenship Act of 2025.